Ana Sayfa / Diksiyon Dersleri / Diksiyon Dersi 1: Ünlüler

Diksiyon Dersi 1: Ünlüler

Ünlü Harfler
Diksiyon Dersi 1 – Ünlüler

Ders 1: Ünlü (Sesli) Harfler

Akciğerlerden gelen hava herhangi bir engele uğramaz, sürtünme olmaz. Alfabemizde sekiz ünlü vardır. Bunların arasında telaffuzu en zor olan e ünlüsüdür. Aşağıdaki sesleri her gün çalışmalısınız ve çıkartamadığınız sesleri daha çok tekrar etmelisiniz. Bunun için aslında bir hocaya ya da uzmana ihtiyacınız var ki hangi sesleri yanlış telaffuz ettiğinizi söylesin. Eğer böyle bir imkanınız yoksa televizyondan, internetten diksiyonu düzgün kişileri dinlemenizde yarar var.

A ünlüsü: Üç farklı a ünlüsü vardır: kalın a, ince a, uzun a.

  • Kalın a: En rahat çıkarılan sestir. Çünkü dil çok az tümsekleşir ve ses dilin ortasından çıkar.

Adam, akıl, ak, sakın, amaç, damak, cam, atlas, kalın, taka

  • İnce a: Ses ön damak bölgesinin en ortasından oluşur. Yabancı kökenli kelimelerden dilimize girmiştir. Ses â şeklinde çıkar.

İmkan (imkân), dükkan (dükkân), lastik (lâstik), alkol (âlkol), dikkat (dikkât), kar (kâr), sıhhat (sıhhât), hatta (hattâ)

  • Uzun a: İki tane a sesi çıkartırız. tellafuzu a: yani aa şeklinde okunur.

Rakım (ra:kım), hakim (ha:kim), nadide (na:dide), kanun (ka:nun), Hakkari (Hakkâ:ri), nahoş (na:hoş), gaye (ga:ye)

E ünlüsü: İki farklı e ünlüsü vardır: açık e ve kapalı e.

  • Açık e: Ağzın içinde dil yayılmış vaziyettedir. Dudaklar düzdür. Dilin ucu alt dişlere dokunur.

Peynir, tel, en, ben, terbiye, teyze, zeytin, heybe, peygamber

  • Kapalı e: e-i arası bir sestir. Diksiyonda en zorlanan, çıkarması en güç olan sestir. Ağız açık e’ye göre daha kapalıdır.

Benzin, renk, cennet, tencere, cem, zenci, hakem, belli, mendil, pembe, kendi, pencere, elbise, eldiven

I ünlüsü: Dilin ucu geride, ağız dar ve dudaklar yarı kapalıdır.

Bıkkın, ırmak, ılık, ırak, ısırgan, ıssız, ışık, ışın, ıtır, ızgara

İ ünlüsü: Dudakların yanları kulaklara doğru genişler, dil dişlerin gerisinde ve damağa doğru kalkar. Kısa i ve uzun i olmak üzere iki çeşittir.

  • Kısa i: İki, ikram, bilim, ibrik, içlik, kilim, ihram, lise
  • Uzun i: İman (i:man), icap (i:ca:p), idam (i:dam), imar (i:mar), vesile (vesi:le), ikaz (i:ka:z), ilan (i:lan)

O ünlüsü: Kalın o ve ince o olmak üzere iki çeşittir.

  • Kalın o: Dudaklar yuvarlak bir hal alır. Dil arka damağa doğru yükselir.

Odun, ocak, ot, orman, oyun, ok, oklava, ortodoks, oktav, olanak

  • İnce o: Kalın o’ya göre tek farkı dil arkaya değil öne doğru yükselir.

Psikolôg, lôkanta, lôrt, lôş, Lôndra, kontrôl, lôsyon, lôdos, lôkma, gôl

Ö ünlüsü: O ünlüsünden farkı dudaklar çok az daha önde ve dil biraz daha öne doğru gelir.

Ödenek, önlem, ödül, öbek, ölçü, ölümlü, özgür, önad, önder

U ünlüsü: İki çeşidi vardir: kalın u ve ince u.

  • Kalın u: Dudaklar dar, ağız daralmıştır.

Uydu, ucuz, uçak, uçurtma, uzun, ulus, uranyum, usta, utanç

  • İnce u: Yine yabancı asıllı kelimelerden dilimize girmiştir. Söylenişi biraz daha öndedir.

hülya (hûlya:), rüya (rûya:), buse (bû:se), ruhi (rû:hi), mucit(mû:cit), sure (sû:re)

Ü ünlüsü: U ünlüsünden farkı dil damağa doğru yükselir.

Ücret, üçgen, ülke, ülkü, üniversite, üzüntü, ürperti, ürün, üzeri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir